马后炮

mǎ hòu pào · mã hậu pháo

(danh từ) Lời khuyên, sự nhắc nhở hoặc hành động đưa ra quá muộn, khi sự việc đã xảy ra nên không còn tác dụng.
(danh từ) Lời phê bình theo kiểu biết kết quả rồi mới lên tiếng, thường mang sắc thái châm biếm; gần với “nói vuốt đuôi” hoặc “mất bò mới lo làm chuồng”.

马 là ngựa, 后 là sau, 炮 là pháo. Nghĩa gốc là thuật ngữ cờ tướng, chỉ thế pháo được dùng sau khi quân mã đã đi; về sau chỉ việc làm hoặc lời nói không kịp thời. Trong tiếng Việt thường dùng như một thành ngữ khẩu ngữ, tương đương “nói vuốt đuôi”, “nước đến chân mới nhảy” hoặc “mất bò mới lo làm chuồng”.