自在

zì zài · tự tại

ung dung, khoan thai, thân tâm thoải mái, không gượng gạo
tự do, không bị gò bó hay ràng buộc
(nói cổ) tự nhiên, đúng như lẽ thường
(Phật giáo) cảnh giới tâm thoát ly phiền não, thông suốt không trở ngại

自: tự — bản thân mình; 在: tại — ở, hiện hữu. Nghĩa gốc là 'ở yên trong chính mình', tức tùy ý nơi mình, chẳng vướng bận. Từ thuần Việt gần nghĩa: thong thả, thoải mái, ung dung. Trong tiếng Việt hay gặp các cách nói 'ung dung tự tại', 'tự do tự tại' với sắc thái tích cực; dạng phủ định 'không tự tại' chỉ cảm giác lúng túng, gượng gạo. Nghĩa Phật giáo là thuật ngữ chuyên môn, chỉ tâm giải thoát khỏi mọi trói buộc, thông đạt vô ngại.