编制

biān zhì · biên chế

đan, cài chéo những sợi mảnh, dài (tre, mây, cành liễu...) để làm ra đồ dùng
lập ra, soạn thảo (kế hoạch, giáo án, sổ sách, báo cáo, ngân sách...)
biên soạn, chắp viết thành tài liệu, tác phẩm; đôi khi mang sắc thái bịa đặt

Biên (編) nghĩa gốc là xâu trúc giản lại bằng dây, mở rộng thành 'sắp thứ tự, ghi chép, đan cài'; chế (製) nghĩa là 'làm ra, chế tạo'. Nghĩa gốc của 编制 là đan cài vật mảnh dài để tạo thành đồ vật, sau phát triển sang nghĩa 'lập ra, soạn thành'. Tiếng Việt có 'biên soạn' tương đương với nghĩa lập, soạn; còn 'biên chế' trong tiếng Việt thường chỉ định mức nhân sự cơ quan, nên cần chú ý: trong tiếng Trung, 编制 dùng nhiều khi nói đến lập kế hoạch, lập báo cáo, biên soạn tài liệu.