冲克
chōng kè · xung khắc
- (Thuật bói toán, chiêm tinh thời xưa) Sự xung đột, chống chọi lẫn nhau giữa các yếu tố như ngày giờ, ngũ hành, con giáp; ví dụ Tý – Ngọ xung nhau, Mão – Dậu xung nhau.
- (Thuật âm dương ngũ hành thời xưa) Chỉ sự chế ngự, khắc chế lẫn nhau: địa chi lệch phương vị gọi là 'xung', thiên can lệch ngũ hành gọi là 'khắc'; thầy bói dựa vào đó để đoán vận hạn tốt xấu cho người ta, thành ra có cách nói 'trời khắc đất xung'.
- Nói chung: sự chống đối, kỵ nhau, không hợp nhau giữa hai thứ (thường dùng trong cách nói dân gian về tuổi tác, ngày tháng).
冲 (xung) nghĩa gốc là 'đâm vào, xô vào, va chạm', ở đây chỉ sự đối lập, chống nhau; 克 (khắc) nghĩa gốc là 'thắng, chế ngự, khắc phục'. Ghép lại thành 'xung khắc' – chỉ hai bên đối chọi, chế ngự lẫn nhau, thường mang sắc thái mê tín của thuật bói toán cổ, nay ít dùng trong đời thường, chủ yếu gặp trong văn hóa dân gian, tử vi, phong thủy.