八犍度
bā jiān dù · bát kiền độ
- Tám nhóm pháp mà giáo lý Phật giáo dùng để xếp loại vạn pháp; mỗi nhóm gọi là một 'kiền độ', tức một tụ, gồm: tạp, kết sử, trí, hành, đại, căn, định, kiến.
- Tên gọi của bộ luận A-tỳ-đàm chuyên trình bày cách phân tám nhóm pháp ấy, văn liệu đôi khi viết tắt thành 'bát kiền'.
八 nghĩa là 'tám'; 犍 là chữ mượn để phiên âm tiếng Phạn skandha, chỉ phần, tụ, đoạn; 度 nghĩa là 'phép, bậc', ở đây ghép với 犍 tạo thành âm phiên 'kiền độ'. Nghĩa thuần Việt tương đương: 'tám tụ pháp'. Trong tiếng Việt, từ này giữ nguyên âm 'bát kiền độ' khi bàn về Phật học, mang tính học thuật và cổ kính cao.