以言为讳
yǐ yán wéi huì · dĩ ngôn vi húy
- coi việc nói năng là điều kiêng kỵ, không dám lên tiếng
- tình trạng bị bịt miệng, cấm đoán lời nói, chặn đứng mọi ý kiến
以 (dĩ) = lấy, coi như; 言 (ngôn) = lời nói; 为 (vi) = làm, coi là; 讳 (húy) = kiêng kỵ, kiêng dè. Cả cụm nghĩa đen là 'lấy lời nói làm điều kiêng kỵ', dùng để chỉ sự kìm hãm, bóp nghẹt tiếng nói của người dân dưới chế độ hà khắc. Trong tiếng Việt tương đương với 'bịt miệng thiên hạ', 'cấm khẩu', mang sắc thái cổ và nặng nề, thường xuất hiện trong văn viết bàn về chính trị – xã hội hoặc sử sách.