五行
wǔ xíng · ngũ hành
- Ngũ hành: năm nguyên tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ mà người xưa coi là cấu tạo nên vạn vật, dùng để giải thích nguồn gốc và sự biến hóa của vũ trụ.
- (nghĩa cũ) số mệnh, vận mệnh của con người, vì các thầy tướng số xưa dựa vào quy luật tương sinh tương khắc của ngũ hành để đoán vận hạn.
- (nghĩa cũ) năm đức hạnh tốt đẹp, như ngũ thường: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.
- (Phật giáo) năm pháp tu: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tiến, chỉ quán.
五 nghĩa là 'năm'; 行 đọc 'hành' nghĩa là đi, vận hành, nên 五行 hiểu là 'năm khí vận hành' – tức năm nguyên tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Tiếng Việt mượn nguyên khối thành 'ngũ hành', quen thuộc qua phong thủy, xem ngày, bói toán; cần phân biệt với 'ngũ hạnh' (năm đức hạnh), khi đó 行 đọc là 'hạnh'.