五丈原
wǔ zhàng yuán · ngũ trượng nguyên
- Ngũ Trượng Nguyên, tên một vùng đất bằng phẳng cổ nằm bên bờ nam sông Vị, phía nam huyện Kỳ Sơn tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) ngày nay; nổi tiếng là nơi Gia Cát Lượng đóng quân, ruộng khắc và qua đời năm 234.
- (Nghĩa bóng trong văn học) biểu tượng cho nỗi tiếc nuối khi người tài trút hơi thở cuối mà sự nghiệp còn dang dở.
五 (ngũ) là số năm; 丈 (trượng) là đơn vị đo chiều dài thời cổ, cỡ ba mét ba; 原 (nguyên) nghĩa là đồng bằng, vùng đất rộng bằng phẳng. Đây là tên riêng chỉ địa danh nên tiếng Việt mượn nguyên âm Hán: Ngũ Trượng Nguyên; chủ yếu gặp trong sử sách, giáo khoa lịch sử và các truyện về thời Tam Quốc.