丹沙
dān shā · đan sa
- Khoáng vật màu đỏ, chủ yếu là thủy ngân sulfide, còn gọi là chu sa hoặc thần sa.
- Chất màu đỏ được điều chế từ khoáng vật này, từng dùng làm màu vẽ, mực hoặc son.
- Trong thuật luyện đan và y học cổ truyền, nguyên liệu khoáng vật được dùng để chế thuốc; cách dùng này nay không còn phổ biến và cần thận trọng vì có độc tính.
“Đan” nghĩa là màu đỏ son hoặc viên thuốc luyện bằng khoáng vật; “sa” nghĩa là cát. “Đan sa” nghĩa gốc là cát đỏ, cũng là một cách gọi của “đan sa” trong từ “đan sa/đan sa” và tương ứng với “chu sa” trong tiếng Việt. Từ này mang sắc thái văn viết, cổ văn và chuyên ngành; trong giao tiếp hiện đại thường dùng “chu sa” hoặc “cinnabar”.