三明
sān míng · tam minh
- Theo Đạo giáo, chỉ ba nhóm biểu hiện sáng tỏ tương ứng với trời, người và đất: mặt trời–mặt trăng–các vì sao; tai–mắt–miệng; cùng vẻ rực rỡ của văn chương.
- Tên gọi chung của ba nhân vật nổi tiếng ở Lương Châu vào thời Đông Hán, thường gọi là “Lương Châu tam minh”.
- Tên gọi chung của ba nhân vật có công khôi phục nhà Tấn vào thời Đông Tấn, thường gọi là “Trung hưng tam minh”.
- Trong Phật giáo, chỉ ba trí tuệ siêu nhiên: thấy rõ các cảnh giới, nhớ biết các đời trước và dứt sạch mọi phiền não, lậu hoặc.
“Tam” là ba, “minh” là sáng, sáng tỏ hoặc hiểu biết. Từ này tương đương với “ba điều sáng tỏ”, chủ yếu dùng trong văn viết, Phật giáo, Đạo giáo và khi nói về các nhóm nhân vật lịch sử; không dùng theo nghĩa “thông minh” trong giao tiếp thường ngày.