辩证

biàn zhèng · biện chứng

Động từ: phân tích, phân biệt các điểm giống khác, đúng sai của sự việc dựa trên việc xem xét và kiểm chứng căn cứ.
Động từ: khảo xét, đối chiếu tài liệu để làm rõ sự thật, nguồn gốc hoặc diễn biến của một vấn đề.

“辩” thông với “辨”, nghĩa gốc là phân biệt, nhận rõ; “证” là chứng minh, kiểm chứng hoặc khảo xét. Trong tiếng Việt, “biện chứng” thường được dùng với nghĩa thuộc phép biện chứng, tức xem xét sự vật trong mối liên hệ và vận động; nghĩa “phân tích, khảo chứng” của từ này chủ yếu gặp trong văn viết, cổ văn và ngữ cảnh nghiên cứu.