以辞害意

yǐ cí hài yì · dĩ từ hại ý

câu nệ chữ nghĩa mà hiểu sai ý người viết
vì bám vào lời văn mà làm sai lệch ý gốc
xét nét câu chữ đến mức làm hỏng tinh thần của tác phẩm

以 (dĩ) là 'lấy, dùng'; 辞 (từ) là 'lời, câu chữ'; 害 (hại) là 'làm tổn hại, làm hỏng'; 意 (ý) là 'ý tứ, ý định của tác giả'. Cụm này bắt nguồn từ lời Mạnh Tử dạy cách đọc Kinh Thi: đừng để câu chữ che lấp ý thật. Trong tiếng Việt tương đương cách nói 'câu nệ chữ nghĩa mà hiểu sai ý', thường dùng với sắc thái phê phán nhẹ trong văn viết, bình luận văn chương hoặc khi bàn về cách đọc – hiểu văn bản.