五阴
wǔ yīn · ngũ âm
- Năm hào âm xếp chồng trong quẻ Bóc của Kinh Dịch.
- Theo y học cổ truyền, tên gọi chung cho năm đường kinh âm của cơ thể: thái âm tay, thiếu âm tay, thái âm chân, thiếu âm chân và quyết âm.
- Trong Phật giáo, chỉ năm yếu tố hợp nên thân tâm con người (sắc, thọ, tưởng, hành, thức), thường gọi là ngũ uẩn; chữ còn viết là 五荫.
五 là 'năm'; 阴 (陰) là 'bóng râm, mặt tối', đối lập với 阳 (dương). Trong tiếng Việt, 'ngũ âm' không dùng hằng ngày mà chỉ gặp trong văn bản cổ và các lĩnh vực chuyên môn: Kinh Dịch, y học cổ truyền, Phật giáo — khi nói về Phật giáo thường đổi thành từ tương đương 'ngũ uẩn'.