五德
wǔ dé · ngũ đức
- Năm phẩm đức của con người theo quan niệm cổ: ôn hòa, hiền lành, kính cẩn, tiết kiệm, khiêm nhường; hoặc trí tuệ, giữ tín, nhân ái, dũng cảm, nghiêm khắc
- Theo học thuyết âm dương – ngũ hành thời xưa, chỉ năm hành kim, mộc, thủy, hỏa, thổ; mỗi triều đại được coi là mang một đức, lần lượt thay nhau theo chu kỳ tương sinh tương khắc
- Phép ví về năm đặc tính tốt đẹp của sự vật, như thời cổ cho rằng ngọc, gà hay ve đều có riêng năm đức
- Năm loại ngũ cốc khác màu được trồng ở năm phương đông, tây, nam, bắc và trung
五 nghĩa là 'năm', 德 nghĩa là 'đức, phẩm đức'. 'Ngũ đức' là thuật ngữ Hán Việt gắn với Nho giáo, âm dương ngũ hành và sử học; tương đương thuần Việt là 'năm đức tính, năm phẩm đức'. Trong tiếng Việt hiện đại ít dùng trong giao tiếp thường ngày, chủ yếu gặp trong văn viết học thuật hoặc khi nói về triết lý cổ.