九九
jiǔ jiǔ · cửu cửu
- Tên gọi bảng nhân từ một đến chín, trong đó các số từ một đến chín lần lượt nhân với nhau; thường chỉ bảng cửu chương.
- Số tám mươi mốt, tức chín nhân với chính nó.
- Cách chia tám mươi mốt ngày kể từ ngày đông chí thành chín kỳ, mỗi kỳ chín ngày; cũng chỉ kỳ cuối cùng, tức chín ngày thứ chín.
- Ngày mùng chín tháng chín, tức Tết Trùng Dương; trong văn cổ còn dùng để chỉ các quan niệm hoặc lễ vật mang số chín với ý nghĩa cát tường.
“Cửu” nghĩa là chín; lặp lại hai lần tạo thành “cửu cửu”. Trong tiếng Việt, nghĩa chỉ bảng nhân thường được gọi là “bảng cửu chương”; nghĩa chỉ ngày mùng chín tháng chín thường dùng “Trùng Dương”. Từ này có sắc thái chuyên ngành khi nói về toán học và sắc thái văn viết, cổ văn khi nói về lịch pháp, lễ tục hoặc điềm số.