上梁不正下梁歪
shàng liáng bù zhèng xià liáng wāi · thượng lương bất chính hạ lương oai
- Người ở vị trí trên sống và hành xử không đúng thì người bên dưới dễ bắt chước làm điều xấu.
- Người lãnh đạo, người lớn hoặc cấp trên làm gương xấu sẽ khiến tập thể, cấp dưới hay con cái bị ảnh hưởng theo.
- Dùng để phê phán tình trạng người đứng đầu không ngay thẳng, khiến nề nếp ở bên dưới trở nên lệch lạc.
上 là trên, 梁 là xà nhà, 不正 là không ngay thẳng, 歪 là lệch vẹo. Nghĩa gốc nói xà trên bị lệch thì xà dưới cũng lệch; nghĩa bóng tương đương với “trên không nghiêm, dưới dễ loạn” hoặc “thượng bất chính, hạ tắc loạn”. Đây là thành ngữ mang sắc thái phê phán, thường dùng trong văn viết và lời nhận xét về gia đình, tập thể, tổ chức.