三藩

sān fān · tam phiên

Cách gọi ba chư hầu nhà Đông Hán: Kiến, Ai vương nước Thiên Thừa; Bính, Khoảnh vương nước Hoài Dương; và Trường, Điếu vương nước Tế Âm.
Cách gọi ba khu vực thời Nam Tề gồm Hội Kê, Nam Từ Châu và Nam Duyện Châu.
Cách nhà Thanh gọi ba vị thân vương nhà Minh cuối thời kỳ: Phúc vương Chu Do Tung, Đường vương Chu Dụ Kiện và Quế vương Chu Do Lang.
Cách gọi ba thế lực phiên trấn đầu nhà Thanh do các tướng nhà Minh quy phục cai quản: Ngô Tam Quế ở Vân Nam, Cảnh Kế Mậu và Cảnh Tinh Trung ở Phúc Kiến, cùng Thượng Khả Hỉ ở Quảng Đông.

三 là ba; 藩 vốn chỉ hàng rào, nước chư hầu hoặc phiên trấn ở vùng biên. Tam phiên là thuật ngữ lịch sử, chủ yếu dùng trong văn viết để chỉ những nhóm ba phiên vương, khu vực hoặc thế lực được xác định theo từng thời kỳ; không dùng như cách nói thông thường về bất kỳ ba vị phiên vương nào.