三变

sān biàn · tam biến

Ba lần đổi thay hoặc ba dạng biến đổi liên tiếp.
Trong tư tưởng Nho gia, chỉ ba lần thay đổi về phẩm chất, thái độ hoặc cách ứng xử của người quân tử.
Tên gọi chung cho những cách chia một quá trình thành ba giai đoạn biến đổi, như sự vận hành của trời, sự thay đổi của Chu Công hoặc quá trình phát triển của thơ ca cổ.
Trong một số sách cổ, chỉ ba bước biến đổi của cây lúa từ hạt đến mầm rồi trổ bông, hoặc ba bước sa sút của người con bất hiếu.

三 là tam, nghĩa là ba; 变 là biến, nghĩa là đổi thay. “Tam biến” là từ Hán–Việt mang sắc thái cổ kính, chủ yếu dùng trong văn viết, nghiên cứu tư tưởng, lịch sử và văn chương cổ; khi dịch sang tiếng Việt thường nói là “ba lần biến đổi” hoặc “ba giai đoạn thay đổi”.